Φάκελος Speyside whisky: Τελικά έχουν κοινά γευστικά χαρακτηριστικά τα ουίσκι που παράγονται στην ίδια περιοχή;


Μπορεί στ’ αλήθεια ένα ουίσκι να έχει τη γεύση της περιοχής που παράγεται; Αν είστε οπαδός των Speyside malts ή των Islay τότε θα απαντήσετε πως ναι, φυσικά και μπορεί. Ίσως όμως να πρέπει να το σκεφτούμε λίγο καλύτερα.

Το μέσο Σκωτσέζικο ουίσκι είναι μια μείξη σκωτσέζικου, αγγλικού και ευρωπαϊκού κριθαριού, παλαιωμένο στη μεγάλη του πλειοψηφία σε δρύινα βαρέλια από την Αμερική ή την Ισπανία. Για πολλά χρόνια η βιομηχανία του ουίσκι, είχε ριζώσει στο μυαλό του καταναλωτή την ιδέα ότι τα γευστικά προφίλ των ουίσκι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν ανά γεωγραφική περιοχή.

Ξέραμε λοιπόν τα Speyside, τα Highlands, τα Lowlands, τα Islay, τα Campeltown. Μετά είδαμε τα Island, τα western highlands κ.λ.π.

Αλλά η ερώτηση παραμένει μια: Υπάρχουν ακόμα αυτές οι έννοιες όταν μιλάμε για τον 21ο αιώνα;

Δανείζομαι τα παρακάτω λόγια για να αποσαφηνίσουμε λίγο τη κατάσταση. Τάδε έφη Γιάννης Μυλώνης: ’’Αν και συνηθίζεται να ορίζονται κάποια γενικά χαρακτηριστικά των περιοχών, ο γεωγραφικός προσδιορισμός είναι μάλλον αποτέλεσμα παλιών κανονισμών και φορολογικών διαφορών καθώς και marketing προηγούμενων δεκαετιών. Αυτό που αναγνωρίζουν όλοι πια, είναι ότι το στυλ, ο χαρακτήρας και η γεύση οποιουδήποτε malt whisky, καθορίζεται από 2 βασικές αρχές. Τον τρόπο παραγωγής και τον τρόπο παλαίωσης.’’

Για την ακρίβεια, να συμπληρώσω εγώ, το πιο Σκωτσέζικο συστατικό στο σκωτσέζικο ουίσκι είναι το κλίμα: Κρύο, υγρό και εύκρατο που προσφέρει στο ουίσκι μια μεγαλοπρεπή ωρίμανση τελείως διαφορετική την ωρίμαση στο  Kentucky ή στην Ινδία.

Πάμε όμως να δούμε το παράδειγμα των Speyside whiskies…

Γεωγραφικά το Speyside είναι μια περιοχή στο Morayshire στα Highlands της Σκωτίας. Χαρακτηρίζεται σαν υποπεριοχή των Highlands και φιλοξενεί την πλειοψηφία των αποστακτηριων της χώρας. Από θρυλικές ετικέτες μέχρι παντελώς άγνωστα αποστακτηρια συνυπάρχουν αρμονικά σε αυτή τη περιοχή που πήρε το όνομά της από το ποταμό Spey και χαρακτηρίζεται από το άφθονο, φρέσκο και καθαρό νερό από πηγές και ρέματα.

Στη συνείδηση του κόσμου έχει κυριαρχήσει η εντύπωση ότι τα ουίσκι τις περιοχής είναι γλυκά και κυριαρχούν τα φρούτα στον ουρανίσκο. Κατά καιρούς έχω ακούσει για μοσχοκάρυδα, αποξηραμένα φρούτα, βανίλιες και πολλά άλλα. Τίποτα δεν είναι λάθος 100% λάθος αλλά τίποτα δεν είναι και 100% σωστό.

Επειδή παντού χρειαζόμαστε μια ταμπέλα, νομίζω ότι θα πρέπει να αναφέρουμε σε αυτό το σημείο ότι η παλιά γεωγραφική κατηγοριοποίηση των αποστακτηριών της περιοχής χώριζε το Speyside σε 8 υποπεριοχές. Αυτές ήταν :

‘Central Speyside’, Deveron, Dufftown, Findhorn, Livet, Lossie, Rothes και Strathisla.

Τέτοιου είδους, κατηγορίες και ταμπέλες σίγουρα βοηθάνε κάποιον που τώρα ξεκινάει το ταξίδι του στο κόσμο του ουίσκι, να βάλει μια τάξη στις αναρίθμητες εμφιαλώσεις και τα αποστακτήρια, όμως μακροπρόθεσμα θα ανακαλύψετε ότι είναι πολύ μικρής σημασίας.

Glen Grant 40 years old

Όπως όμως και να το ονομάσουμε, παραδοσιακά εδώ χτυπάει η καρδιά της βιομηχανίας του σκωτσέζικου ουίσκι, διαμορφώνοντας τη πλειοψηφία των blended whisky και της μεγάλης πλειοψηφίας των High-profile single malts. Έχω την αίσθηση χωρίς να γνωρίζω τα ακριβή νούμερα ότι τα πιο πολυδιαφημισμένα single malt στον κόσμο είναι από το Speyside.

Κάτι το οποίο είναι απόλυτα φυσιολογικό αν αναλογιστεί κανείς ότι περίπου τα μισά αποστακτήρια της χώρας βρίσκονται στο Speyside. Είμαι σίγουρος ότι είτε είστε έμπειρος γευσιγνώστης είτε τώρα μπαίνετε στο μαγικό κόσμο του ουίσκι κάποια στιγμή της ζωής σας έχετε δοκιμάσει ένα Glefiddich ή ένα Macallan ή ένα Glenlivet.

Μερικά από τα αποστακτήρια που θα συναντήσει κάποιος άμα επισκεφτεί τη περιοχή, εκτός από αυτά που ήδη αναφέραμε, είναι:  Aberlour, Balvenie, Benriach, Cardhu, Cragganmore, Craigellachie, Glenfarclas, Glen Grant, Glenrothes, Glen Moray, Strathisla, Strathmill και πολλά πολλά άλλα. Επίσης να μην ξεχάσω να αναφέρω ότι και το Glenallachie χαρακτηρίζεται ως Speyside whisky. Σημειώστε αυτό το όνομα, όσοι δεν το ξέρετε, γιατί είμαι σίγουρος ότι θα μας απασχολήσει αρκετά στο μέλλον…

Όταν όμως αναφερόμαστε σε μια περιοχή, θα πρέπει να αποσαφηνίσουμε ότι πιο πολύ αναφερόμαστε στο που παράγεται το ουίσκι παρά στο γευστικό του προφίλ.

Εισπράττω όλο και πιο συχνά ότι αυτό είναι κάτι που μπερδεύει πολλούς φίλους του ουίσκι και γίνεται συχνά θέμα συζήτησης. Έχει κάθε περιοχή τα δικά της γευστικά χαρακτηριστικά ή μήπως όχι;

Στις μέρες μας, κάποιοι brand Ambassadors προσπαθούν να δημιουργήσουν όμορφες εικόνες με καταπράσινα λιβάδια, προβατάκια, αγελαδίτσες και ντόπιους Σκωτσέζους αγροτες να μεγαλώνουν το δικό τους κριθάρι για ένα αποστακτήριο της περιοχής ή τα βαρέλια από κάποιο ουίσκι να ωριμάζουν σε μια παραδοσιακή ξύλινη αποθήκη πίσω από το αποστακτήριο.

Σίγουρα κάποτε αυτό ήταν το σκηνικό στη μαγευτική Σκωτία αλλά κρατήστε στο μυαλό σας ότι αυτό που περιγράφεται παραπάνω ισχύει όλο και πιο σπάνια.

Δεν είναι λίγες οι φορές που έχω επισκεφθεί αποστακτήριο στην αγαπημένη μου Σκωτία και έχω απογοητευτεί με το τρόπο που προσπαθούν να με πείσουν, το ότι το κριθάρι που χρησιμοποιούν μεγαλώνει μέσα στο αποστακτήριο ή ότι τα βαρέλια τους παλαιώνουν κάπου εκεί δίπλα, αλλά δεν μπορούν να μου πούνε περισσότερες πληροφορίες(!).

Είναι πολύ λίγα αυτά τα αποστακτήρια που είναι ακριβώς έτσι όπως τα φαντάζεται ο καταναλωτής και συνήθως δεν είναι πολύ γνωστά στο ευρύ κοινό (με ελάχιστες εξαιρέσεις). Δυστυχώς λόγω της μεγάλης παραγωγής, που βέβαια οφείλεται και στη πολύ μεγάλη ζήτηση τα περισσότερα malt ουίσκι ωριμάζουν σε μεγάλες κεντρικές αποθήκες που συχνά δεν διαφέρουν σε τίποτα εξωτερικά από άλλες βιομηχανικές αποθηκευτικές εγκαταστάσεις.

Ας επιστέψουμε όμως στο Speyside…

Η ιστορία της περιοχής όσον αφορά την ανάπτυξη του ουίσκι, εύκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν μια περιπέτεια εξέλιξης γεύσεων και αρωμάτων μέσα από το ‘’νερό της ζωής’’.

Την πρώτη άδεια για να αποστάξει ουίσκι στα Highlands την πήρε το 1824 o George Smith και ο γιός του John Gordon Smith του αποστακτηρίου Glenlivet στο Speyside. Για πολλά χρόνια μετά ο George οπλοφορούσε προκειμένου να προστατέψει τόσο τον εαυτό του όσο και την οικογένεια του από τους ιδιοκτήτες παράνομων αποστακτηριών. Δύσκολοι καιροί τότε.

 

Η φήμη του Glenlivet ήταν τέτοια στις αρχές της βιομηχανίας του ουίσκι που δεκάδες αποστακτήρια έβαζαν ως πρόσθετη πληροφορία για τον καταναλωτή στις ετικέτες τους τη λέξη ‘’Glenlivet’’ δίπλα στα ονόματα τους έτσι βλέπουμε συχνά εμφιαλώσεις που αναγράφουν στην ετικέτα τους Macallan Glenlivet, Glenfarclas Glenlivet, Aberlour Glenlivet κ.λ.π.

Όπως αναφέραμε και παραπάνω, η αφθονία και η ποιότητα των νερών της περιοχής του Speyside είναι ο κύριος λόγος που τόσα αποστακτήρια κατέληξαν εκεί. Το νερό της περιοχής αυτής έχει το χαμηλότερο επίπεδο διαλυμένων ορυκτών στοιχείων από οποιαδήποτε άλλη περιοχή της χώρας. Επιπλέον η περιορισμένη πρόσβαση, τουλάχιστον ως τα μέσα του 19ου αιώνα οπότε και αναπτύχτηκε το σιδηροδρομικό δίκτυο είχε σαν πρόσθετο πλεονέκτημα ότι κρατούσε μακριά τους φοροεισπράκτορες.

 

 

 

Στα Speyside το ουίσκι απογειώθηκε τον Αύγουστο του 1822 όταν ο βασιλιάς King George IV πραγματοποίησε ένα πολυδιαφημισμένο ταξίδι προς το Εδιμβούργο.

Όσο ήταν εκεί, ανακάλυψε πως στην περιοχή του Glenlivet στο Speyside παράγεται υψηλής ποιότητας αλκοόλ. Δεν είναι γνωστό ποιο ουίσκι δοκίμασε ο βασιλιάς καθώς τότε δεν είχε ιδρυθεί ακόμα το αποστκατήριο του Glenlivet και βέβαια δεν υπήρχαν επίσημα αποστακτήρια στην περιοχή. Ο βασιλιάς διέταξε τον ακόλουθό του, λόρδο Conyngham να εξασφαλίσει αποθέματα του συγκεκριμένου ποτού και έτσι άρχισε να γίνεται γνωστό το ουίσκι της περιοχής.

Όταν σκεφτόμαστε την περιοχή Speyside τη θωρούμε λανθασμένα ως ξεχωριστή περιοχή της χώρας ενώ στην πραγματικότητα αποτελεί ένα ακόμα μέρος των Highlands κάτι που εξηγεί γιατί κάποια αποστακτήρια της περιοχής επιλέγουν να βάζουν στην ετικέτα τους ως προέλευση Highlands. To Glenfarclas και το Macallan είναι ίσως τα πιο κλασικά παραδείγματα.

Τα επίσημα σύνορα οροθετήθηκαν μόλις το 2009 παρόλο που τα αποστακτήρια είναι ενεργά εκεί εδώ και τουλάχιστον 200 χρόνια.

Παρόλο που η πλειοψηφία των εμφιαλώσεων έχει ένα χαρακτηριστικό γλυκό, φρουτώδες και ανθικό στιλ στα Speyside τα στυλ του κάθε αποστακτηρίου μπορεί να διαφέρουν δραματικά μεταξύ τους. Δεν είναι ασυνήθιστο, γειτονικά αποστακτήρια να προσφέρουν τελείως διαφορετικά στιλ ουίσκι.

Ποικίλα γευστικά προφίλ, διαφορετικά βαρέλια, φινιρίσματα, περιορισμένες εκδόσεις σημαίνει ότι ουσιαστικά υπάρχει και μια ετικέτα για κάθε ουρανίσκο όλα από την ίδια εταιρία στην ίδια περιοχή.  

Ολοκληρώνοντας τις σκέψεις μου θα ήθελα να σας προτρέψω, όποτε ακούτε κάποιον να σας λέει ότι κάθε περιοχή είναι φορέας ενός στιλ ουίσκι με συγκεκριμένα γευσιγνωστικά χαρακτηριστικά να το ξανασκεφτείτε.

Κάθε ετικέτα είναι διαφορετική και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται έτσι. Οτιδήποτε έχει να κάνει με γεύσεις είναι πολύ προσωπικό ζήτημα, και δεν νομίζω ότι πρέπει να υπάρχουν κανόνες, ταμπέλες και επικίνδυνα στεγανά.

Αφεθείτε στη μαγεία της κάθε μιας φιάλης και πιστέψτε με, μακροπρόθεσμα θα βγείτε κερδισμένοι.

 

 

 

Φιλικά

Giannis Whisky&Travel

 

..........Share the passion